Make your own free website on Tripod.com

Ne Yapmalı ?

 

 

              

             Ne Yapmalı ?

             Bilgi toplumuna sağlıklı bir geçiş yapabilmemiz ve dünya milletleri arasında layık olduğumuz yere ulaşabilmemiz için en kısa zamanda başarmamız gereken hususlar şöyle sıralanabilir:

              1. Bilimin yeri, önemi ve sınırları hakkında her kesimde zihniyet değişikliği sağlanmalıdır. Eğitim, bilim ve teknoloji konusundaki başarı, her şeyden önce, zihniyet değişikliğine bağlıdır. Bilime, bilim adamına, düşünce hürriyetine ve bilim ile üniversite alanında serbest rekabet esasına gerekli önem verilmelidir. Günlük politikanın bilim ve üniversite konusunu etkilememesine özen gösterilmelidir.

             2. İnsan gücümüzün önemli bir kesimine çok sıkı bir bilim eğitimi ve bilim terbiyesi verilmelidir. İlköğretimden başlamak üzere ortaöğretim ve üniversite gençliğinin bilim ve teknoloji hedefine, bilgi toplumu hedefine derin bir aşk ve arzuyla koşması teşvik edilmelidir. Bilim ve teknoloji alanında Yunus’lar ve Mevlana’lar yetiştirmedikçe bilgi çağını yakalamanın, ileri ülkeler ile yarışacak güçlü ve huzurlu bir toplum kurmanın mümkün olamayacağı bilinmelidir.

             3. GSMH’nın en az  % 1’i araştırma-geliştirme faaliyetlerine ayrılmalı, araştırma-geliştirme harcamalarıyla ilgili bürokratik engeller kaldırılmalı ve çağdaş bir bütçe sistemi uygulanmalıdır.

             4. Temel bilim ve temel araştırmalara öncelikle önem verilmeli, bilimsiz teknoloji ithalinin çıkar yol olmadığı fikri her kesimde yer etmelidir.

             5. Gerek eğitim-öğretim, gerekse bilim üretme, bilim adamı yetiştirme, ayrıca üretilen bilgiyi uygulamaya aktarabilme bakımından kalite ve verim sayıdan daha önemlidir. İyi yetişmemiş-verimsiz binlerce başın, çok iyi yetişmiş ve lokomotif görevi yapabilecek bir tek başın yerini tutamayacağı iyice bilinmelidir.

             6. Seçkin-lokomotif bilim adamlarının yönetiminde, üniversitelerin içinde ve dışında öncü-örnek bilim ve araştırma birimleri, birkaç birimden oluşan araştırma enstitüleri, hatta büyük merkezlerin yakınında araştırma üniversiteleri kurulmalıdır.

             7. Özel-vakıf üniversitelerin sayısının artması için özendirici tedbirler alınmalı, bu üniversitelerin bünyesinde araştırma merkezlerinin bulunması zorunlu kılınmalıdır. Anayasada gerekli değişiklik yapılmalı, bazı kısıtlamalar olsa bile, “ Özel Üniversite “ kurulmasına da imkan verilmelidir. Böylece, özel eğitim kurumlarının yüksek öğretim sistemi içindeki payı artmış olur. 

             8. Standartlara uygun alt yapı ve insan gücü bulunmadan, sırf seçim yatırımı ve günlük politika gereği olarak bir yerde üniversite açmaya çalışmanın, o memlekete yapılabilecek en büyük kötülüklerden birisi olduğu unutulmamalıdır.

             9. Bilim marjinal bir çaba olarak görülmemeli, bugünün biliminin yarının teknolojisi olduğu bilinmeli; araştırma-geliştirme çalışmalarında görev alacak kaliteli bilim adamı sayısı belli kritik bir değerin üzerine çıkarılmalıdır. Ayrıca, bilimde ve  en önemli bilim kurumu olan üniversitelerde hür düşünce, serbest rekabet, güvenli ortam ve özellikle bilimsel teşebbüsün yurt dışına açılması sağlanmalıdır.

            10. Milletin yarınları hakkında en az ekonomistler, planlamacılar ve teknokratlar kadar, bilim adamlarına da söz hakkı veren çağdaş düzenlemeler yapılmalı ve bu konuda ileri ülkelerdeki uygulamalardan örnek ve ibret alınmalıdır.

            11. Banka, KİT ve özel teşebbüs gelirlerinden bir bölümünün araştırma-geliştirme faaliyetleri için ayrılmasını veya belirtilen kurumlarca araştırma merkezleri kurulmasını sağlayıcı düzenlemeler yapılmalıdır. Ayrıca sanayi-üniversite işbirliğinin artması için gerekli organizasyon, teşvik ve destek sağlanmalıdır.

            12. Eğer ileri ülkelerdeki gibi organize olup, fonksiyon yapabilecekse bir “ Bilim ve Teknoloji Bakanlığı “ kurulmalıdır.

            13. Refah, iç ve dış güvenlik, sağlık, kalkınma ve ilerleme hükümetlerin çözmek için uğraştığı başlıca meselelerdendir. Hükümetler bilim konusuyla da yakından ilgilenmek zorundadır. Çünkü bilim alanında yeterli ilerleme olmadan refah sağlanamaz, işsizlik önlenemez ve iç huzur korunamaz. Hatta bilimdeki ilerleme belli kritik bir değere ulaştırılmadan gerçek bağımsızlık korunamaz.

            14. Sağlıklı ve ileri bir bilgi toplumuna geçilebilmesi için sosyal bilimler ile temel bilimler ve teknoloji arasında sağlam köprüler oluşturmalı ve bilgi toplumunun temelinde milli kültürümüzün bulunmasına özen gösterilmelidir.

            15. Eğitim ve üniversite ile ilgili kanun ve yönetmeliklerde yeni, ileri ve bilgi toplumuna geçişi sağlayıcı düzenlemeler yapılmalıdır. Ayrıca, yetkilileri ile yazılı ve sözlü basın, insanımızı bilime, araştırmaya ve teknolojiye yöneltici icraat, tutum ve davranış içinde bulunmalıdır. Nihayet, gerek devlet kurum ve kuruluşları gerekse özel sektör ve vakıflar çağdaş üniversite ve çağdaş bilim hedefini derin bir istek ve kararla benimsemeli, toplumun geniş bir kesimi aşk ve heyecanla bilim hedefine yöneltilmelidir. Bu konuda topyekün bir seferberlik başlatılarak halkımızın en az futbol takımlarıyla ilgilendiği kadar bilim, teknoloji ve üniversite ile ilgilenir duruma ulaşması sağlanmalıdır.

              KAYNAKLAR :

             1. Kennaway, A. Handicaps to British innovation; Nature, 355: 198-200, 1992.

             2. TÜSİAD. Türkiye’de ve Dünyada  Yükseköğretim, Bilim ve Teknoloji. İstanbul, 1994.

             3. Muhammed Abdus Salam, Güneyin Gelişmesinde Bilim, Teknoloji ve Bilim Eğitimi  Üzerine Notlar. Çeviren: Orhan Düzgüneş, Kültür Bakanlığı Yayınları, (100 sayfa),                 Ankara, 1990.

             4. Yükseköğretim Kanunu ve Yükseköğretim Personel Kanunu. Yükseköğretim Kurulu Yayınları,Yayın no: 4, Ankara 1984.

             5. Çağdaş Eğitim Çağdaş Üniversite, Başbakanlık 1992.

             6. Higher Education, Britanica, vol: 18, 1-12, 1988.

             7. Science in Europe, Science, 256: 457-488, 1992.

             8. Science In Brazil, Nature, 342: 355-374, 1989.

             9. Marangoz, C. Son on yılda Türkiye ve diğer bazı ülkelerde çeşitli konularda yapılmış olan biyolojik araştırmaların   dağılımı, Atatürk  Üniv. Fen Fak. Der. Özel Sayı  :123-135, 1982.

            10. Marangoz,C. Fizyolojik Bilimler Alanında Yapılan Araştırmaların Türkiye ve diğer  bazı ülkelerdeki on Yılı, İstanbul Tıp Fak. 9. Kurultayı, Bildiriler I: 168-179,1987.

            11. Marangoz, C. Fen ve Temel Tıp Bilimlerinin bugünü ve yarını, Ondokuz Mayıs                    Üniv. Fen Dergisi; Ulusal Matematik Özel Sayısı, 383-389, 1987.

            12. Marangoz,C. Mezuniyet öncesi ve sonrası tıp eğitimi ile ilgili sorunlar. X. Gevher                                Nesibe Tıp Günleri, Panel, 11-14 Mart, Kayseri, 1992.

            13.Türkiyede Tıp Eğitimi, Cilt I ,II,III, T.B.M.M. Araştırma    Komisyonu, Ankara, 1991.  

 

Prof. Dr. Cafer MARANGOZ

Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Tıp Fakültesi 
Fizyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi
SAMSUN

                   -8-