Make your own free website on Tripod.com

ÜNİVERSİTELERİMİZİN SORUNLARI

 

 


        Ö N E R İ L E R

 1.        Dünyanın hiçbir yerinde eşi bulunmayan mevcut rektör seçimi ve atama sistemi, üniversiteleri yok oluşa sürüklemekte, öğretimin kalitesini, araştırmayı ve topluma verilmesi gereken hizmeti azaltmakta, üniversite içinde, birlik ve bütünlüğü bozmakta, cepheleşmelere, kutuplaşmalara, kavgalara ve kısaca zûlme sebep olmaktadır. Türkiye' deki devlet üniversiteleri bu zûlümden mutlaka ve en kısa zamanda kurtarılmalı, bu sistem ve tüm YÖK yasası  değiştirilmelidir.
2.        Cumhurbaşkanı ve Başbakana bağlı Bilim ve Teknoloji Danışma Kurulları oluşturulmalıdır.
3.        Araştırma-geliştirmeye (A-G) ayrılan para en az iki katına çıkarılmalıdır.
4.        Birinci sınıf araştırıcı sayısı artırılmalı, lokomotif bilim ve teknoloji üretim merkezleri kurulmalıdır.
5.        Yeni araştırma laboratuarları kurulmalı ve mevcut araştırma laboratuarlarındaki alt yapı yenilenmelidir.
6.        Biyoteknoloji, nanoteknoloji, enerji ve çevre araştırmaları, enformasyon teknolojisi gibi, toplumun sosyal, ekonomik ve politik hayatını derinden etkileyecek alanlara önem verilmelidir.
7.        Üniversite kampüsleri  çağdaşlaştırılmalı, hem estetik açıdan hem de fiziki bakımdan ihtiyaca cevap verecek özelliklere kavuşturulmalıdır. İlkokul binalarında Yükseköğretim olmaz.
8.        Ortaöğretime kaliteli öğretmen yetiştirme işi toplumun ve üniversitelerin geleceğine yapılacak en önemli yatırımdır. Liselerde yüksek lisans ve doktora yapmış, fizik, kimya, matematik ve biyoloji öğretmenleri görev almalıdır. Uluslararası yarışmalarda derece alan ortaöğretim kurumlarına daha fazla destek verilmelidir.
9.        Üniversite-okul işbirliği için plan ve program hazırlanmalı ve uygulamaya geçilmelidir.
10.     Öğretmen ve öğretim üyelerinin maaşları iyileştirilmelidir.
11.     Her üniversitenin ve yükseköğretim biriminin misyonu ve stratejik gelişme planı açıkca belli olmalı ve Yüksek Öğretim Kurumları, lokal politik istek ve baskılara göre değil, bölgenin, toplumun ve çağın ihtiyaçlarına göre, özellikle de alt yapısı tamamlandıktan sonra açılmalıdır.
12.     Vakıf üniversitelerinin gelişmeleri sağlanmalı ve hatta özel üniversite açılması için gereken düzenlemeler yapılmalıdır.
13.     Üniversiteler, üniversal kurumlar olmalıdır. Bağımsız mahkemelerin, savcıların, emniyet güçlerinin görevi üniversitelerden istenmemelidir. Şiddet ve terör mutlaka ve en ağır şekilde cezalandırılmalı fakat, düşünce ve ifade özgürlüğü, inanç ve ibadet özgürlüğü ve teşebbüs özgürlüğü en ileri ülkelerdeki kadar korunmalıdır.
14.     Üniversite-sanayi işbirliği hem bilgi ve patent üretimini hem de sanayinin gelişmesini, ekonomik büyümeyi ve işsizliğin azaltılmasını sağlayacaktır. Bu işbirliğinin önemi anlaşılmalıdır.
15.     Akademik kadrolara atamada  tamamen serbest rekabet kuralları geçerli olmalı, akademik performansı daha iyi olan, başka özelliklerine bakılmaksızın, mutlaka daha önde olmalıdır. Atamalarda, rektörler ve yetkili kurumlar kendilerini hakim, savcı veya toplum mühendisi gibi görme hak ve yetkisinde olmadıklarını bilmelidirler.
16.     Üniversitelerin görevi bilgi üretmek, bilgiyi yaymak, öğretmek, araştırma yapmak, topluma ve tüm insanlığa hizmet sunmak, danışmanlık yapmak ve evrensel değerleri savunmaktır. Belli ve lokal bir sosyo-politik veya ideolojik anlayışı savunmak üniversitenin görevlerinden biri olmamalıdır.
17.     Öğretim üyelerinin mobilizasyonunu artırıcı düzenlemeler yapılmalı, içten beslenmeyi azaltacak etkili önlemler getirilmelidir. Alanlarında uluslararası üstün başarılar göstermiş olan yerli ve yabancı bilim adamları, ders, konferans, seminer vermek ve araştırmalarda yol göstermek amacıyla davet edilmelidir. Öğrenciler ve öğretim elemanları, bir üniversitenin konferans salonlarında, derslik, laboratuar ve misafirhanelerinde, partizan, bağnaz, politikacı, temel insan haklarını umursamayan ve şartlanmış sözde bilim adamlarını değil, üstün buluş ve başarılara imza atmış, ödüller almış, evrensel insanlık değerlerine saygılı birinci sınıf bilim adamlarını görmek isterler.
18.     Yüksek lisans ve doktora öğretimi yaptırmak amacıyla yurt dışına öğrenci gönderirken, çağın, gelişen bilimin ve toplumun ihtiyaçları ana kriter olmalıdır. Öğrenciler en iyi araştırma birimlerine ve en iyi araştırıcıların yanına yerleştirilmeli, başarıları izlenmeli ve üstün başarılı sonuçlarla yurda döndüklerinde çalışacakları alt yapı hazır olmalıdır. İşte bilim ancak o zaman gerçekten ilerler. Üniversite o zaman kendinden beklenileni verir.
19.     Üniversitelerin başarısında, teknik, idari ve yardımcı personelin yeri çok önemlidir. Bu grupta bulunan elemanlar da yeteneklerine göre, buldukları aracılara göre değil, istihdam edilmeli, hizmet içi eğitimden geçirilmeli; daha yetenekli olan mutlaka daha önde olmalıdır. Aksi durum, sistemin çürümesi ve çökmesi demektir. Ayrıca, teknik ve idari kadronun maaşlarında, huzur içinde çalışmalarını mümkün kılacak iyileştirme mutlaka yapılmalıdır.
20.     Yüksek öğretime girişte ve öğrenciliğe devamda "yetenek" tek kıstas olarak alınmalı, bunun dışındaki tüm kısıtlamalar ve hesap oyunları terk edilmelidir. Maddi imkânlarının sınırlı olması veya diğer nedenlerle insanların yüksek öğretim görme hakkı engellenmemelidir. Böylece, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi' nin 2. ve 26. Maddelerinin gereği yerine getirilmiş olur.
21.     Yüksek öğretim yaygınlaştırılmalı, daha fazla öğrencinin yararlanması sağlanmalı ve toplumda yüksek öğretimden mahrum olan kesimin azaltılması için gereken çalışmalar yapılmalıdır. Bu yapılırken, Yükseköğrenimde kaliteden ve kalite kontrolünden taviz verilmemeli, öğretim ve araştırma standardı artırılmalı ve korunmalıdır. Unutulmamalıdır ki, üniversitelere yapılan yatırım, milletin ve hatta tüm insanlığın geleceğine yapılan yatırımdır.

       26.05.2001 tarihinde Aydınlar Ocağı' nda yapılan konuşmanın özetidir.

 

Prof. Dr. Cafer MARANGOZ

Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Tıp Fakültesi 
Fizyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi
SAMSUN

                -2-